Đọc xong một cuốn sách, chọn một điều để thử là đủ

Đọc xong sách, bạn muốn đổi cả cách làm việc. Một tuần sau, sổ mới vẫn nằm đó, còn công việc lại quay về nhịp cũ. Nếu có một ý thật sự muốn áp dụng, thử chọn thay đổi nhỏ liên quan trực tiếp tới điều đang vướng, rồi xem nó có hợp với ngày bình thường của mình không.

Không cần biến mỗi cuốn sách thành một dự án cải tổ cuộc sống. Đọc để thưởng thức hoặc hiểu thêm cũng có giá trị. Bài này dành cho lúc bạn muốn thử một cách làm trong sách và cần biết bắt đầu thế nào cho thực tế.

Tách ý tưởng khỏi lời hứa lớn

Giả sử Bảo đọc được gợi ý chuẩn bị việc đầu tiên của ngày mai trước khi kết thúc hôm nay. Đây là tình huống minh họa, không trích từ một cuốn sách cụ thể. Bảo thấy đáng thử vì sáng nào cũng mở nhiều tab rồi chưa biết nên làm gì trước.

Bảo viết hai dòng riêng: ý tưởng là chuẩn bị trước; vấn đề là mất thời gian chọn việc lúc bắt đầu ngày. Tách như vậy giúp nhìn rõ mình đang muốn giải quyết điều gì. Không phải cứ thấy tác giả kể hay thì mọi phần trong cách làm đều cần mang về áp dụng.

Với cuốn sách đang đọc thật, xem lại đoạn trước và sau câu đã đánh dấu. Tác giả có nói điều kiện hoặc giới hạn không? Một lời khuyên dành cho người tự quyết lịch có thể cần sửa khi bạn làm theo ca và nhận việc từ người khác.

Giữ nguồn của ý tưởng bằng tên chương hoặc số trang. Một tấm ảnh câu trích có thể thiếu bối cảnh. Khi thấy cách hiểu của mình có điểm chưa ổn, bạn cần biết quay lại đâu để đối chiếu.

Câu chuyện thành công trong sách cũng không phải lời hứa về kết quả của bạn. Hoàn cảnh, nguồn lực và vấn đề có thể khác nhau. Hãy coi ý tưởng là một cách đáng cân nhắc, rồi kiểm xem nó có giải quyết điều mình đang gặp không.

Bảo không đặt mục tiêu “từ nay sống kỷ luật hơn”. Mục tiêu gần hơn là biết việc đầu tiên khi mở máy. Nếu thử xong mà vẫn chưa bắt đầu được, Bảo có thể xem cụ thể vì sao, thay vì kết luận mình thiếu quyết tâm.

Nếu lời khuyên liên quan một lĩnh vực cần chuyên môn, đừng chỉ dựa vào chuyện kể trong sách để đưa ra quyết định quan trọng. Cách thử nhỏ ở đây phù hợp với việc sắp xếp công việc thường ngày của Bảo. Không phải mọi ý tưởng đều nên tự áp dụng ngay.

Chọn một thay đổi quan sát được

Bảo chọn hành động: trước khi đóng máy, ghi bước đầu tiên của ngày mai và đường dẫn tài liệu cần mở. Một dòng là đủ. Việc này rõ hơn mục tiêu “lên kế hoạch tốt”, vì hôm sau có thể kiểm mình đã dùng dòng ấy hay chưa.

Thay vì viết “làm báo cáo”, Bảo ghi “mở bảng số liệu tháng này, kiểm ba dòng đang thiếu thông tin”. Câu note chỉ tới một bước có thể bắt đầu. Báo cáo vẫn còn nhiều phần, nhưng Bảo không phải quyết định lại toàn bộ mỗi sáng.

Chọn việc trong phần mình tự quyết trước. Ghi note cá nhân khá đơn giản. Đổi cách cả nhóm nhận việc thì cần trao đổi. Đọc được một phương pháp hay không có nghĩa người khác đã đồng ý dành thêm thời gian làm theo.

Nếu muốn thử cùng nhóm, nói rõ vấn đề và đề nghị. Chẳng hạn: “Mình hay phải hỏi lại hạn giao. Tuần này thử ghi hạn ngay trong task nhé?” Người khác có thể góp ý cách làm phù hợp hơn. Cả nhóm đang giải quyết một việc cụ thể, không cần cùng đọc hết cuốn sách mới hiểu.

Đừng thay quá nhiều thứ cùng lúc. Bảo chưa mua sổ mới, đổi app hay lập bảng chấm điểm. Nếu mọi thứ đều đổi, khó biết điều nào giúp ích và điều nào khiến việc thử trở nên rườm rà.

Bạn có thể dùng cách chia việc thành bước có thể bắt đầu để thu nhỏ ý tưởng. Chọn phần gần với vấn đề nhất, làm ở nơi đang quen dùng và giữ đủ đơn giản cho cả ngày bận.

Trước khi thử, ghi dấu hiệu muốn quan sát. Với Bảo, đó là mở máy lên có biết việc cần làm không. Chưa cần hứa cả tuần sẽ hiệu quả hơn hay hoàn thành mọi việc nhanh hơn. Một thay đổi nhỏ nên được xem bằng câu hỏi vừa với nó.

Thử trong một khoảng vừa đủ

Bảo chọn thử trong vài ngày làm việc rồi nhìn lại. Khoảng này chỉ để có dịp dùng và xem cách làm có phù hợp, không phải mốc bảo đảm hình thành thói quen. Bạn có thể chọn khoảng khác tùy tần suất gặp tình huống cần giải quyết.

Trước khi bắt đầu, Bảo ghi một ví dụ gần nhất: sáng hôm qua mở email rồi quên mất phần báo cáo cần xử lý trước. Có một tình huống cụ thể để đối chiếu sẽ rõ hơn chỉ nhớ cảm giác hào hứng lúc đọc sách.

Mỗi lần dùng, ghi thật ngắn: có mở đúng việc không, vướng ở đâu, phải đổi gì? Không cần tạo bảng theo dõi dài hơn công việc chính. Những dòng ghi là để nhìn lại trải nghiệm của mình, không phải thu thập số cho đẹp.

Ngày thứ hai có việc gấp chen vào. Bảo không coi đó là bằng chứng cách chuẩn bị vô ích. Dòng note vẫn có thể giúp quay lại việc cũ sau đó. Tuy vậy, nếu ngày nào thứ tự ưu tiên cũng đổi, cách chọn việc từ hôm trước cần linh hoạt hơn.

Nếu thường quên ghi trước khi nghỉ, thử đổi thời điểm. Có thể viết khi vừa hoàn thành một phần, lúc tài liệu còn mở. Bạn đang tìm cách đưa ý tưởng vào lịch thật, không phải cố tuân thủ một giờ đã chọn dù giờ ấy luôn bất tiện.

Ghi cả mặt chưa tiện. Một dòng quá rộng vẫn khiến Bảo đứng hình; một dòng quá chi tiết lại nhanh lỗi thời khi yêu cầu đổi. Những điểm này giúp chỉnh cách thử. Chỉ ghi ngày làm được sẽ bỏ mất thông tin cần để quyết định có tiếp tục không.

Nếu việc thử có người khác tham gia, hỏi họ có dễ dùng không. Cách mới có thể tiện cho bạn nhưng làm người nhận phải cập nhật nhiều nơi. Cần nhìn cả tác động đó trước khi gọi nó là giải pháp cho nhóm.

Giữ, sửa hoặc bỏ sau khi nhìn lại

Hết khoảng thử, Bảo xem các dòng đã ghi. Điều cần hỏi là cách này có giúp mở đầu công việc rõ hơn không, và trong trường hợp nào nó không giúp. Bạn có thể giữ phần hữu ích mà không nhận toàn bộ phương pháp.

Nếu một dòng nhắc đã đủ, không cần thêm hệ thống điểm thưởng. Nếu giờ cuối ngày không hợp, đổi lúc ghi. Bạn đang chọn cách làm phục vụ mình, không làm bài kiểm tra xem có bắt chước đúng tác giả không.

Cũng có thể vấn đề nằm chỗ khác. Bảo biết phải mở báo cáo nhưng không có dữ liệu cần dùng. Khi đó, bước tiếp theo là hỏi rõ thông tin đang thiếu, chứ không viết lời nhắc chi tiết hơn mãi.

Thêm kết quả thử vào note của cuốn sách: đã thử gì, đổi điều nào và có tiếp tục không. Lần gặp lại câu hay ấy, bạn nhớ cả cách nó đã được dùng. Một ý áp dụng có suy nghĩ sẽ hữu ích hơn lời hứa đổi mọi thứ rồi không biết bắt đầu từ đâu.